Cây cà phê là gi?

Thuộc giống cây lỡ, cao khoảng 1m – 1.5m, thân nhẵn, trên mặtth ân có những lỗ sần nhỏ của bì khổng. Lá mọc đối nhưng thường mọc vòng 3 lá một, trên lá có 9 – 12 cặp gân phụ, kèm hình tam giác thấp. Hoa hình ống, màu trắng, mùi thơm, đài ngắn, tràng có 5 thùy và nhị 5, hoa mọc thành xim gồm 8 – 15 hoa, mọc ở nách lá.. Qủa hình tròn, khi non có màu xanh đậm, khi chín  chuyển đỏ tươi.

Phân bố:

Cây cà phê bắt nguồn từ các xứ Ả rập nhiệt đới Phi Châu,… . Tuy nhiên, Việt Nam ta lại may mắn là nước có khí hậu thích hợp nuôi trồng loài cây này. Được phát hiện tại những vùng rứng núi của Việt Nam đặc biệt là các vùng Cao Bằng, Lạng Sơn, Lào Cai, Tây Nguyên,… . Ban đầu chúng chỉ mọc hoang, sau được người dân ươm giống đêm về trồng tại các vườn nhà, tiện cho việc nuôi trồng.

Có thể thu hái hạt Cà phê quanh năm, đem chà cỏ và lấy hạt bên trong đi phơi khô.

Cây cà phê, Công dụng gì, Ứng dụng trong y học ra sao?
Cây cà phê, Công dụng gì, Ứng dụng trong y học ra sao?

Bộ phận dùng:

Xem thêm

Hạt (Semen Coffea) có thể thu hái quanh năm. Thu hoạch về đem phơi khô, rồi dã cho tróc vỏ, sấy sạch, hoặc hái về loại bớt thịt quả bằng cách xát dưới nước sau đó ủ cho lên men 2 – 3 ngày rồi rửa sạch, phơi khô, xát sẩy cho hết lớp vỏ giấy ở hạt. Khi rang hạt phải rang chín tới giữa hạt mà ngoài không bị cháy, cắt hạt thấy màu bên trong giống màu bên ngoài. Cà phê rang rồi phải đậy kín. Tùy vào nhu cầu người dùng mà để nguyên hạt hoặc say nhuyễn thành bột.

Thành phần hóa học:

Alcaloid chính là cafein thay đổi ở các loại cà phê khác nhau.

Trong hạt cà phê xanh giàu glucid (hơn 50%, phần lớn là các polysaccharid), lipid (10 – 15%), protein (10 – 15%) và acid hữu cơ (đặc biệt là các acid cafeylquinic hay acid chlorogenic). Hàm lượng về cafein thay đổi, từ 0.5 đến 1.8%, ở Cà phê arabica (trung bình là 1-1,3%) và 1.3 đến 5,2% ở Cà phê vối (trung bình 2-3%), một phần của cafein thường kết hợp với acid chlorogenic. Cà phê rang lên có mùi thơm, mùi thơm này là mùi của cafeol (acid cafeic, oleic, linoleic, palmitic) khoảng 0,05%, nhưng đồng thời lại tạo ra một yếu tố phức hợp độc là cafeotoxin (0,07%).

Tháng 5 năm 1975, các nhà nghiên cứu đã tìm ra được 468 chất của cà phê. Hiện nay, số lượng các chất trong cà phê đã lên đến hơn 600 chất.

Tác dụng – công dụng chung của cây cà phê:

Có tác dụng kích thích thần kinh và tâm thần, làm tăng hoạt động của tim, lợi tiểu, kích thích tiêu hóa, làm nguyên liệu chiết cafein. Dùng làm thuốc trợ tim, chữa ngất, cảm mạo.

Theo đông y:

Theo đông y, Cà phê có vị đắng có tác dụng kích thích thần kinh và tâm thần, làm tăng hoạt động của cơ tim, co mạch trung ương, co mạch ngoại vi (mạch phổi, mũi, vành, thận), lợi tiểu, làm khoan khoái, kích thích tiêu hóa.

Sử dụng liều lượng cao trong thời gian dài có thể gây độc cho cơ thể bạn với các biểu hiện: bồn chồn, mất ngủ, đau dây thần kinh, trầm cảm,… . Để đảm bảo không uống phải độc của cà phê sau khi rang cần pha cà phê bằng nước đun sôi.

Một số nghiên cứu khoa học về cây cà phê:

Cà phê có chừa nhiều loại hợp chất mà thành phần cơ bản là cafein, với hàm lượng 0,7- 2%, ít hơn hẳn so với trà (chè) ở mức 2-3%. Điều lạ là, một ly cà phê có tác dụng kích thích mạnh hơn trà vì sử dụng đến 10-15g bột cà phê chứa khoảng 100mg cafein, còn một ấm trà có ít cafein hơn. Nghiên cứu từ các chuyên gia cho thấy, Cafein có tác dụng kích thích hệ thần kinh trung ương, làm cho tỉnh táo, kích thích khả năng làm việc, nhất là làm việc bằng trí óc, tăng cường hoạt động cơ và sự phối hợp hoạt động.

Trong y học, Cafe còn được sử dụng là thành phần trong các loại thuốc giảm đau, kích thích…thuốc trị cảm, đau nhức, giúp tăng cường tác dụng giảm đau của paracetamol, aspirin hoặc làm giảm tác dụng gây buồn ngủ của thuốc kháng histamine trị dị ứng. Ngoài ra, trong cà phê có chứa một số hợp chất có tác dụng làm giảm các tác hại do bệnh béo phì gây ra.

Cafe còn là thứ đồ uống đem lại giá trị dinh dưỡng cao nhiều nhất là hợp chất kali và magie còn lại là 12% lipit (chất béo), 12% protit (chất đạm), 4% chất khoáng. Uống cafe vào mỗi buổi sáng cũng đem lại cho bạn nhiều năng lượng cho một ngày mới, đặc biệt bạn có thể kết hợp cafe với sữa – đây sẽ là thức uống đem lại nhiều chất dinh dưỡng hơn cho cơ thể bạn.

Theo tài liệu của nước ngoài, quả cà phê tươi có tác dụng hạ sốt, lợi tiểu. Hạt cà phê rang chế biến thành đồ uống có tác dụng kích thích. Cafein là hoạt chất chính trong hạt cà phê. Nó có tác dụng kích thích thần kinh trung ương, hệ tim mạch, lợi tiểu và làm giãn cơ trơn

Một số chú ý cần quan tâm khi sử dụng là cà phê có chứa cafein tác động lên hệ thần kinh và tim mạch nên người bị bệnh tim mạch không nên sử dụng cà phê. Cafein có tác dụng lợi tiểu, nếu uống ban đêm thì ngoài khó ngủ do bị kích thích lại phải thức giấc đi tiểu đêm. Theo nghiên cứu, cafein có tác dụng kích thích làm tăng tiết axit dịch vị, bởi vậy hãy tránh dùng cà phê vào những lúc bụng đang đói, chưa có gì lót dạ để bảo vệ niêm mạc dạ dày, đặc biệt là những bệnh nhân có tiền sử đau dạ dày, tá tràng. Ngoài ra cafein còn có tác dụng gây nghiện thuộc loại nhẹ và chỉ gây tác dụng tâm lý, trường hợp sử dụng quá thường xuyên có thể gây nghiện với triệu chứng không thể không có cà phê, nếu không được uống sẽ cảm thấy khó chịu, uể oải, bần thần, thậm chí mệt mỏi… tuy nhiên nghiện cà phê chỉ là triệu chứng nhẹ, có thể dễ dàng cai, dễ dàng bỏ được.

Một số bài thuốc có dược liệu Cà phê:

Trị nám da

Tùy vào vùng nám của bạn nhiều hay ít mà bạn lấy lượng bột cà phê vừa đủ + nhỏ vào chúng cài giọt nước cốt chanh, trộn đều đến khi tạo thành hỗn hợp sệt sệt. Đắp đều lên mặt, để yên 15 -20 phút rồi rửa mặt sạch với nước. Làm tương tự 3 lần/tuần.

Chữa tê thấp, sốt rét:

30g Hạt cà phê tươi đem giã nát + 1 lít rượu, đem đi ngâm. Ngày uống 100ml, duy trì tới khi khỏi hẳn.

Kích thích tiêu hóa:

30g lá cà phê rửa sạch sắc chung với nước uống liên tục đến khi khỏi hẳn.

Tiêu mỡ, tiêu độc rượu và thuốc phiện:

15g bột cà phê pha với 100ml nước sôi, có thể thêm sữa và đường để tăng vị ngon.

Trị phù thũng:

20-40g lá cà phê đêm rửa sạch, sắc lấy uống trong ngày.

Lưu ý:

  • Khi rang cà phê tạo ra phức hợp độc là Cafeotoxin, nhưng nếu uống cà phê đun sôi thì cafeotoxin bị tiêu hủy.
  • Cà phê gây độc với liều cao kéo dài, gây bồn chồn mất ngủ, đau dây thần kinh trầm cảm.
  • Không dùng cho người loạn thần kinh, viêm cơ tim tiến triển.
  • Thảo dược này có thể tương tác với những thuốc bạn đang dùng hay tình trạng sức khỏe hiện tại của bạn. Bạn nên tham khảo ý kiến tư vấn của thầy thuốc hoặc bác sĩ trước khi sử dụng cây sen.
  • Những thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, tuyệt đối không bốc thuốc theo thang hướng dẫn. Mọi thông tin chi tiết xin liên hệ thầy thuốc hoặc bác sĩ để biết thêm thông tin.

Xem thên: Cây rau má, lá rau muống!

Chia sẻ tới mọi người