Cây gấc là gì?

Gấc thuộc dạng cây thân thảo, sống leo, là loại cây đơn tính khác gốc, cây đực và cây cái tách riêng biệt nhau, có chiều dài thân cây lên tới 15m. Lá của cây gấc mọc so le nhau và nhẵn, chia thùy khía sâu tơi ½ mỗi phiến lá, có chiều dài từ 8-18 cm tùy mỗi lá.  Hoa của gấc có 2 loại, hoa đực và hoa cái, hoa có màu vàng nhạt. Quả của cây gấc có hình tròn, có những cái gai nhọn bao bên ngoài quả. Khi xanh, quả có màu xanh lục và khi chín có màu đỏ rất bắt mắt, trung bình đường kính mỗi quả từ 15-20cm. Khi bổ ra mỗi quả thường có 6 múi, thịt gấc có màu đỏ cam, hạt của gấc có màu nâu thẫm, hình dẹp và có khía, bao quanh hạt là lớp màng mỏng màu đỏ, bên trong hạt có nhân màu trắng, chứa nhiều tinh dầu.

Gấc có tên khoa học là Semen Momordicae thuộc họ Bầu bí (Cucurbitaceae) và được biết đến với những cái tên khác như: Mộc Thiết…

Phân bố:

Gấc là loài cây mọc hoang ở khu vực Đông Nam Á và được tìm thấy nhiều trên các khu vực từ miền Nam Trung Quốc đến Đông Bắc Úc, ngoài ra còn có Thái Lan, Lào, Myanmar, Campuchia và Việt Nam.

Cây gấc, Quả gấc, Công dụng, Dược tính, Bài thuốc chữa bệnh!
Cây gấc, Quả gấc, Công dụng, Dược tính, Bài thuốc chữa bệnh!

Bộ phận dùng:

Quả gấc sau khi chín và thu hoạch, dùng phần thịt cùi nấu xôi và lấy phần hạt đem phơi khô là thuốc.

Thành phần hóa học chứa trong gấc:

Theo các nhà nghiên cứu đã chỉ ra trong nhân hạt Gấc có khoảng: 6% nước, 8,9% chất vô cơ 55,3% acid béo 16,5% protein, 2,9% đường. 1,8% tanin, 2,8% cellulose và một số enzym.

Trong hạt gấc chứa acid momordic, gypsogenin, acid oleanolic, acid a- elacostearic, còn có acid amin, alcol và trong dầu gấc chứa acid oleic 44,4%, acid linoleic 14,7%, acid stearic 7,89%, acid palmatic 33,8%.

Trong màng hạt Gấc chứa một chất dầu màu đỏ mà thành phần chủ yếu là b-caroten và lycopen là những tiền sinh tố A khi vào cơ thể sẽ biến thành vitamin A, lượng b-caroten của Gấc cao gấp đôi của Cà rốt.

Trong Rễ chứa momordin một saponin triterpenoid, các chiết xuất cồn có sterol, bessisterol tương đương với spinasterol.

Những nghiên cứu khoa học về gấc:

Một nghiên cứu tiến hành ở vùng nông thôn Việt Nam đánh giá lợi ích sức khỏe trái cây gấc liên quan đến nội dung beta-carotene của nó như là một nguồn vitamin A cho trẻ em.

Một đánh giá của các carotenoid có trong trái cây gấc được thực hiện bởi một nhóm nghiên cứu Nhật Bản sử dụng sắc ký lỏng hiệu năng cao. Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng lycopene và beta-carotene của hạt lớn hơn nhiều so với tìm thấy trong thịt gấc.

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra, chiết xuất từ gấc có tác dụng giúp hỗ trợ chống oxy hóa cơ thể.

Một nhóm nghiên cứu ở Thái Lan đã phân tích các chất phytochemical trong ba phần của quả gấc là vỏ, lớp thịt, và lớp vỏ ngoài của hạt. Họ phát hiện ra rằng lớp vỏ ngoài của hạt chứa cấp cao nhất của cả hai lycopene và beta-carotene, và các vỏ (màu vàng) chứa số lượng lớn nhất của lutein.

Theo đông y:

Nhân hạt gấc có vị đắng, hơi ngọt, tính ấm, có độc, quy vào kinh can, tỳ và tác dụng giúp hoạt huyết, hóa ứ tiêu sưng, sang thương,..

Công dụng của gấc:

  • Giúp hoạt huyết, hóa ứ tiêu sưng, sang thương.
  • Hỗ trợ trị mỏi gân xương, chấn thương ứ huyết.
  • Hỗ trợ làm giảm tắc tia sữa, ngăn ngừa bệnh trĩ và ngâm giấm để trị quai bị.
  • Hỗ trợ làm giảm lượng cholesterol và cải thiện sức khỏe tim mạch.
  • Hỗ trợ nâng cao hệ miễn dịch và chống oxy hóa cơ thể.
  • Hỗ trợ làm sáng mắt và ổn định hệ thần kinh.
  • Hỗ trơ chống lão hóa da và làm đẹp da.

Một số bài thuốc về gấc?

Để chữa Trĩ:

Có thể dùng hạt gấc giã nát, thêm một ít giấm thanh, gói bằng vải, đắp vào hậu môn để suốt đêm. Mỗi đêm đắp thuốc một lần.

Chữa sưng vú:

Hạt gấc bỏ vỏ, sao vàng, tán bột mịn, uống mỗi ngày nửa thìa cà phê sau bữa ăn, ngày uống 2 lần, cần uống 5 ngày liền, bên ngoài dùng nhân hạt gấc mài với giấm hoặc ngâm rượu bôi vào chỗ đau, ngày 3-4 lần. 6.

Chữa sang chấn đụng giập trong những trường hợp bị ngã, bị thương, tụ máu:

Dùng hạt gấc đốt vỏ ngoài cháy thành than (nhân bên trong chỉ vàng, chưa cháy), cho vào cối giã nhỏ, cứ khoảng 30-40 hạt thì cho 400-500 ml rượu vào ngâm để dự trữ dùng dần. Dùng rượu ngâm hạt gấc bôi vào chỗ sang chấn, có tác dụng tốt gần như mật gấu.

Lưu ý:

Những thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, tuyệt đối không tự ý bốc thuốc theo thang hướng dẫn. Để biết thêm thông tin cụ thể vui lòng tham khảo ý kiến của thầy thuốc trước khi sử dụng.

Không được ăn nhân hạt gấc.

5/5 (1 Review)
Chia sẻ tới mọi người