Cây Kinh giới là gì?

Cây Kinh giới còn có các tên gọi khác là kinh giới, kinh giới rìa, kinh giới trồng, Giả tô, Khương giới (Biệt Lục), Thử minh (Bản Kinh), Kinh giới huệ, Kinh giới thán, Nhất niệp kim, Tái sinh đơn, Như thánh tán, Độc hành tán,… . Tên khoa học là Elsholtzia cristata Willd, thuộc họ Hoa môi (Lamiaceae).

Cây Kinh giới là dòng cây thân thảo, có chu kỳ sống đến vài năm, cao khoảng 30 – 40m, thân vuông, mọc đứng, có phủ lớp lông ngắn, mịn bên ngoài. Lá mọc đối, phiến thuôn nhọn về phía cuối lá, mép lá có răng cưa, có cuống lá dài tầm 2 – 3cm. Hoa nhỏ, không có cuống, màu tím nhạt, cụm hoa mọc thành bông dài 3 – 8cm, thường ra hoa vào mùa hè và mùa thu. Qủa gồm 4 hạch nhỏ, vỏ nhẵn. Cây có chứa tinh dầu nên có mùi thơm thoang thoảng.

Cây Kinh giới - Tía tô, Công dụng, Dược tính, Bài thuốc chữa bệnh?
Cây Kinh giới – Tía tô, Công dụng, Dược tính, Bài thuốc chữa bệnh?

Phân bố:

Kinh giới mọc hoang chủ yếu ở các khu vực đồi núi, vùng đất bị bỏ hoang, hay những nơi có địa hình nhiều nắng, bờ sông suối hay trong rừng. Ở Việt Nam, được đem về trồng nhiều tại vườn của các hộ gia đình làm rau gia vị, hay dùng ăn sống, ăn kèm.

Bộ phận dùng:

Xem thêm

Bộ phận dùng làm thuốc của cây Kinh giới là phần toàn cây trên mặt đất gồm cả cành, hoa và lá phơi hoặc sấy khô (Herba Elshotizae ciliatae). Thường được thu hoạch vào mùa thu và mùa đông.

Thành phần hóa học:

Trong thân, cành lá Kinh giới có chứa tinh dầu.

Tác dụng – công dụng chung của cây Kinh giới:

Chữa cảm mạo, phát sốt, nhức đầu, cổ họng sưng đau, nôn mửa. Ngoài ra, còn chữa băng huyết, rong huyết, nôn ra máu, đại tiện ra máu. Dùng ngoài, giã cành lá tươi đắp vào trị viêm mủ da, mụn nhọt.

Theo đông y:

Có tính cay, ấm, không độc chủ quy vào kinh Phế và kinh Can có tác dụng trừ phong giải biểu, cầm máu, hạ nhiệt nhẹ, an thần, làm giãn cơ trơn phế quả của chuột lang, chống dị ứng.

Được dùng với liều lượng 6 – 12g/ngày, dạng thuốc sắc, thuốc hãm hoặc tán bột. Ngoài ra còn có thể phối hợp với các bài thuốc khác.

Một số nghiên cứu khoa học về cây Kinh giới:

Theo Bản kinh: kinh giới có tác dụng hạ ứ huyết, phá kết tụ khí, trừ thấp tý.

Theo Lâm Sàng Thường dụng Trung dược Thủ Sách: dược liệu này có tác dụng chỉ huyết, giải biểu, thấu chẩn, tán hàn. 

Theo Đông Dược học Thiết yếu: có khả năng tán nhiệt, giải biểu, khứ hàn, chỉ huyết. 

Một số bài thuốc có Kinh giới:

Điều trị dị ứng với cây kinh giới

Bài 1: Hái phần ngọn có hoa của cây Kinh giới. Bạn đêm đem sao trên chảo nóng và lấy một miếng bằng gạt và bọc vào, để ấm nóng sau đó chà vào vùng bị ngứa.

Bài 2: Hoa cây Kinh giới + lá đơn đỏ + hoa húng quế mỗi vị cân lấy 12g, đem rửa sạch, sắc lấy nước uống.

Chảy máu cam:

Hoa kinh giới sao đen 12g, thêm nước sắc lấy nước uống.

Giảm tình trạng đau nhức ở đầu xương khớp bằng cây kinh giới

50g kinh giới (nên sử dụng lá non) + 10g gừng tươi. Hai nguyên liệu này đem rửa sạch, giã nát và vắt lấy nước uống. Uống ngày 2 lần để giảm đi tình trạng đau nhức, ngoài ra bạn cũng có thể lấy bã để đắp nên vùng khớp xương bị đau để có tác dụng nhanh hơn.

Lở loét bắp chân, bàn chân do phong độc:

Lá kinh giới 1 nắm đốt thành tro + 1 củ hành giã nát vắt lấy nước, trộn đều đắp lên chỗ loét. Dùng nước sắc cây cam thảo pha với nước ấm, rửa vết thương trước khi đắp

Chữa viêm amidan bằng cây kinh giới

1 nắm rau má + 1 nắm cây cỏ mần trầu + 1 nắm cây kinh giới + 1 nắm cây diếp cá và lá rẻ quạt. Đem tất cả đi rửa sạch và cho vào ấm nước sắc. Khi nước sôi tắt bếp và lấy một miếng vải lọc lấy nước uống. Yêu cầu uống liên tục cho đến khi tình trạng viêm amidan có tiến triển tốt hơn.

Cảm lạnh (nhức đầu chảy nước mũi, hắt hơi):

Hoa kinh giới khô + bạch chỉ, lấy lượng bằng nhau, đem đi tán nhỏ. Uống mỗi lần 4g với nước nóng cho ra mồ hôi.

Chữa mụn nhọt bằng cây kinh giới

Kinh giới + mã đề + kim ngân + thổ phục linh + bồ công anh + cam thảo + ké đầu ngựa mỗi vị lấy 12g. Cho tất cả nguyên liệu trên vào sắc để lấy nước uống. Duy trì uống liên tục 2 lần/ngày.

Tác dụng của rau kinh giới trong làm đẹp

Lá kinh giới + ngải cứu + tía tô, đem đi rửa sạch với nước và đun với khoảng 500ml và đun đến sôi. Khi nước đã sôi bạn đổ ra chậu nhỏ và thêm một ít muối vào dùng để xông mặt. Duy trì xông đều đặn mỗi tối trước khi đi ngủ.

Nặng đầu, cứng gáy:

Lá và hoa kinh giới phơi trong bóng râm cho khô nhồi vào gối đầu hoặc rải xuống chiếu để nằm (có sách dặn chỉ gối sau tiết thu, đến tháng lập xuân bỏ đi).

Băng huyết, lậu huyết:

Kinh giới 15g + gương sen 16g, đem 2 vị đi sao đen, tán bột. Ngày uống 15g/3 lần khi đói bụng.

Chữa sốt nóng bằng cây kinh giới

Bài 1: 20g cây kinh giới gồm cả thân và lá sắc lấy nước uống.

Bài 2: 20g Kinh giới + 10g sả + 5g dâu + 10g vỏ bưởi + 6g cúc tần + 4g lá ổi non. Cho tất cả các dược liệu này vào sắc lấy nước, chùm kín để xông, đảm bảo nhiệt độ vừa phải không quá nóng làm bỏng.

Trẻ bị sưng rốn:

Lá kinh giới nấu nước rửa rốn, rồi dùng hành nướng thái mỏng, để nguội đắp lên rốn.

Viêm mũi dị ứng:

Hoa kinh giới 8g + hoa húng quế 8g + cây cứt lợn (hoa tím) 8g + lá cây cối xay 12g. Sắc lấy nước uống chia làm 2 lần uống trong ngày.

Lưu ý:

  • Kinh giới không dùng khi sởi toàn phát và thời kỳ hồi phục
  • Người biểu chứng dương hư, ra mồ hôi không phải ngoại cảm, nhức đầu do âm hư hỏa vượng cấm dùng.
  • Không nên dùng chung với thịt cá lóc, cua, cá, thịt lừa. 
  • Không nên uống khi có dấu hiệu ngoại cảm phong hàn thấp.
  • Thảo dược này có thể tương tác với những thuốc bạn đang dùng hay tình trạng sức khỏe hiện tại của bạn. Bạn nên tham khảo ý kiến tư vấn của thầy thuốc hoặc bác sĩ trước khi sử dụng cây sen.
  • Những thông tin trên chỉ mang tính chất tham khảo, tuyệt đối không bốc thuốc theo thang hướng dẫn. Mọi thông tin chi tiết xin liên hệ thầy thuốc hoặc bác sĩ để biết thêm thông tin.

Xem thêm: Cây bạch cập!

Chia sẻ tới mọi người