Chấn thương thanh quản là gì?

Chấn thương thanh quản thuộc về chấn thương tai, mũi, họng, bệnh tác động trực tiếp lên thanh quản. Bệnh thường xuất hiện cùng với chấn thương sọ não gây nên các triệu chứng nguy hiểm như tắc nghẽn đường thở hoặc có trường hợp thanh quản bị đứt làm tăng khả năng tử vong ở người bệnh, vì vậy cần phát hiện và điều trị kịp thời trước khi bệnh chuyển nặng hơn.

Có thể dễ dàng phát hiện bằng việc: soi thanh quản, chụp X-Quang,… .

Nguyên nhân

Chấn thương thanh quản có thể phân thành 2 loại:

  • Chấn thương bên ngoài thanh quản: do một vài ngoại lực tác động như ngã, đánh, cắt,… từ ngoài vào làm tổn thương trực tiếp tới thanh quản.
  • Chấn thương bên trong thanh quản: trong một số quá trình khám và điều trị bệnh, bệnh nhân cần đến một sự hỗ trợ của ống nội khí quản hay soi thanh khí quản, hay xử trí các khối u đã vô tình gây tổn thương bên trong thanh quản.

Chấn thương bên ngoài thanh quản có thể có gây ra 2 loại chấn thương khác nhau như:

  • Chấn thương hở: thường bị gây ra bởi các vật cứng có đầu nhọn hoặc sắc như kéo, dao,… đâm vào thanh quản tạo viết thương hở.
  • Chấn thương kín: thanh quản bị tổn thương bở các vật mềm khác như thắt cổ, bóp cổ, hay dùng vật cứng đánh, đạp trực tiếp vào thanh quản.
Chấn thương thanh quản!
Chấn thương thanh quản!

Triệu chứng

Đối với những chấn thương hở sẽ dễ dàng nhìn thấy được triệu chứng hơn bởi nó xuất hiện ngay khi thanh quản bị tổn thương, tuy nhiên có một số trường hợp bệnh nhân bị ngất, bị sốc có thể dễ dàng bị bỏ qua.

Đôi khi các chấn thương hở có thể biểu hiện các triệu chứng như:

  • Rối loạn về phát âm: giọng khan, nói không nên hơi, không nói được hay nói khó khăn.
  • Rối loạn về hô hấp: ho kèm theo thở khó hoặc ngạt thở, thở có bọt máu.
  • Tràn khí dưới da tại vùng cổ, có thể lan rộng xuống mạn sườn, trung thất.
  • Mỗi nhịp thở ra đều có khí kèm theo máu, đặc biệt khi ho hay cố gắng nói đều xuất hiện tình trạng này.

Đối với chấn thương kín thì thường khó xác định hơn và biểu hiện ra ngoài thường chậm:

  • Khó thở: đặc biệt tại thanh quản, thường thì sau vài giờ thì mới có biểu hiện rõ rệt.
  • Khàn tiếng: cần lưu ý, bởi đây là dấu hiện quan trọng để nhận biết, tuy nhiên có thể sẽ không có biểu hiện này nếu vùng bị tổn thương là ở trên hay dưới vùng thanh môn.
  • Nuốt đau: do thanh quản bị tổn thương nên khi bạn ăn nuốt thức ăn thì phần thực quản phình ra chèn lên thanh quản gây đau.
  • Có các cơn ho, tiếng ho thay đổi.
  • Xuất hiện tình trạng khạc đờm, đờm kèm máu.

Vết thương vùng cổ không phải bao giờ cũng có thể chẩn đoán đúng, dễ trừ các vết thương do bị cắt, chém ngay vùng cổ. Các vết thương vùng cổ bên do dao đâm, đạn bắn rất khó xác định có tổn thương thanh quản do tư thế cổ khi bị thương, mặt khác do vùng cổ có tổ chức lỏng lẻo nên dễ thay đổi hướng đi và nhanh chóng sưng tấy.

Phương hướng điều trị

Đối với trường hợp cấp cứu: bệnh nhân khó thở nhiều đặc biệt là khó thở khi hít vào, lâu dần có thể gây suy hô hấp, lúc này cần phải mở khí quản trước khi bắt đầu vào phẫu thuật, cần lưu ý mở thấp, mở xa vết thương, dùng dụng cụ tiệt trùng hút dịch, kèm theo máy thở oxy. Trong quá trình cấp cứu cần kiểm soát máu và dịch, tránh trường hợp máu và dịch tràn vào phổi.

Đối với sau cấp cứu: cần dùng thêm một số thuốc như:

  • Kháng sinh liều cao, phổ rộng, dùng déo dài.
  • Tiêm SAT nếu cần, đây là thuốc chống uốn ván dùng trong trường hợp vết thương do vật sắc nhọn, hoen rỉ đâm vào.
  • Bệnh nhân có thể bị đau nhiều nếu có thể hãy sử dụng thêm thuốc giảm đau, thuốc an thần nếu thấy cần thiết.
  • Corticoid toàn thân và tại chỗ qua khí dung.
  • Dùng máy hút đờm trong khí quản ra ngoài tránh trường hợp ngạt thở.
  • Cho bệnh nhân ăn sonde dạ dày tầm 8 đến 10 ngày.

Đối với chấn thương kín thì khá phức tạp, kéo dài và dễ tái phát. Có thể cần đến việc cắt bỏ màng, khối xơ-sẹo hay chỉnh hình thanh quản nếu cần, trong thời gian điều trị cần điều trị tại chỗ với corticoid, chống xơ-sẹo.

Vì thanh quản là vị trí khá nhạy cảm và dễ bị tổn thương cho nên cần chú ý khi đặt nội khí quản, đưa ống thông qua thanh môn nhẹ nhàng, đặc biệt kích thước ống thông cũng đặc biệt chú ý sao cho phù hợp với thanh quản. Tuy nhiên đặt nội khí quả chỉ là phương tiện cấp cứu, vẫn cần phải tích cực điều trị nguyên nhân để cơ thể có thể tự hô hấp.

Chế độ sinh hoạt

Cần thay đổi một số lối sinh hoạt không lành mạnh như:

  • Không hút thuốc lá, caffeine, chất kích thích,… .
  • Ngưng sử dụng rượu bia, nước ngọt, nước đá, nước lạnh… .
  • Uống đủ nước để giữ thanh quản trơn, sạch, nếu có thể hãy sử dụng nước ấm hay nước lọc thường.
  • Hạn chế khạc nhổ gây tổn thương thanh quản.
  • Thay đổi môi trường sống, tránh nơi khói bụi ô nhiễm.
5/5 (1 Review)
Chia sẻ tới mọi người