Ho Trẻ Em (Dương Án) được nhà thuốc Thân Thiện trích dẫn từ sách Hải Thượng Lãn Ông, vì thế quý vị đọc tham khảo chứ không nên áp dụng vì có thể bệnh giờ đã khác.

Dẫn chuyện:

Ông Nhật người cùng làng, có đứa con lên hai tuổi, mắc bệnh ho đã vài tháng. Cứ về chiều thì phát chứng nóng rét như sốt rét. Dùng thuốc đã khắp mà không khỏi. Bệnh ngày càng nặng, khi ho thì ngất đi, sau mới tỉnh lại, mình nóng như lửa đốt, hốc háo như con thiên nga, tình thế ắp nguy. Cha mẹ bệnh nhi liền bế đến trọ nhà bên cạnh để nhờ tôi chữa. Đến xem thì thấy mắt lim dim, bụng trướng mà đờm khò khè, tay chân hơi lạnh, khóc không ra tiếng. Độ nửa giời lại thấy bệnh nhi há mồn, lắc đầu ôm bụng, đi đái. Cha mẹ nó nói: đó là cháu ho, mệt lúc lại yên. Hễ bú vào là ọc ra, phân như cứt cò. Tôi thấy những chứng hậu đó đều là chứng chết cả, nhưng nghĩ tới lòng thành của cha mẹ nó đã đem tính mạng đứa bé phó thác cho mình, không thể không lấy lòng của cha mẹ nó làm lòng mình mà tìm hết kế để tìm sự sống ở trong chỗ chết. Tôi nghĩ: hiện nay chứng thoát đã rõ thì cái nguyên khí còn mảy may cần phải cứu vãn lại ngay, hỏi chi vu vơ nữa!

Ho ở trẻ em!
Ho ở trẻ em!

Đơn thuốc được kê 1:

Liều dùng: Bố chính sâm 5 đồng cân, Bạch truật 4 đồng cân, Đại phụ 2 tử đồng cân, sắc cho uống luôn luôn.

Từ cuối giờ Mùi đến canh hai đã thấy chân tay bệnh nhi ấm ấm, bụng đầy cũng khỏi. Hơi thể đều đều, tiểu tiện trong lợi, tôi biết là nguyên khí đã hồi phục, phế khí đã lắng xuống, có cơ hội sống được. Đến nửa đêm lại phát chứng kinh giật dáng như bệnh kinh phong, mắt trợn trông thẳng, chân tay run giật, dàm dãi trào ra, miệng không ngậm được. Có một thầy lang khuyên tôi cho uống Ngư hoàng hoàn, tôi nói “nếu cho uống Ngưu hoàng hoàn thì không khác gì người đã rơi xuóng giếng lại quăng thêm hòn đã xuống nữa, vì rằng chân âm bết sạch, nắm tạng trống không”: Nội kinh nói: “Trong tạng hư sinh ra phong”. Phàm những chứng mắt trông thẳng, lắc giạt là vì trẻ em âm khí chưa đỏ, can hoả vượng, tướng hoả bốc lên, thuỷ cạn huyết khô gân rút mà sinh ra chứng này. Khí không về chỗ cũ đờm theo khí đưa lên sinh suyễn tắc. Miệng không ngậm mà chảy dãi là cái dấu hiệu tỳ thổ kém. Nội kinh nói: “từ hư không giữ được dãi” là nghĩa thế. Cái kế hiện nay là phải nghĩ tới căn bản, có thể nào tỳ đã hư lại còn dùng Ngưu hoàng hoàn để bình thổ. Thận đã kiệt, khí không về chỗ cũ lại còn dùng Long não để bốc mất khí, gân đã táo cấp thì kinh lạc vô dụng lại còn dùng Xạ hương để sơ thông?

Phàm chứng không phải là phong mà dùng nhầm Long não, Xạ hương thì lại dẫn phong vào xương, khác nào đổ dầu vào bột không thể lấy ra được. Vì thế tôi không nghe lời bàn của ông lang kia, mà vẫn cứ dùng Lục vị làm thang gia:

Đơn thuốc được kê 2:

Ngưa tất, Đỗ trọng, Ngũ vị, Mạch môn sắc đặc, Quế tố mài riêng, cạy miệng đổ thuốc vào, mới được một chút các chứng khỏi hết.

Tôi nghĩ rằng ta muốn nạp khí về thận mà khí không về, đã về lại đi, như Nội kinh có câu: “gặp chứng hư phải giữ lấy thận để bồi bổ sinh mạng”. Về lại chân âm chân dương là căn bản của sự sống, nếu bỏ căn bản thì tìm ở chỗ nào? Tôi liền dùng bài Bát vị gia:

Đơn thuốc được kê 3:

Ngưu tất, Mạch môn, Ngũ vị mỗi lần 3 đồng cân tán bột cho  nóng, chiêu bằng thang Bố sâm; lai gián phục những vị Sâm, Truật, Khương thảo để làm cái cơ sinh hoá của hậu thiên. Dùng như thế luôn 2 ngày đêm mới khỏi chết.

Đến lúc này bệnh nhi bú đã mạnh hơn, trái ý đã biết giận, tiếng khóc dã to dần tôi mừng nói: “phế chủ về thở khí ra, Thận chủ về nạp khí vào; phế là cửa của thanh âm, Thân là gốc của thanh âm, nay căn bản đã trở lại, cho nên tiếng đã hơi dài”

Tôi cứ cho uống như thế hơn hai tuần thì dắt đi được, vị đứng được vui cười như thường.

Bệnh án này tôi chuyên chữa từ gốc mà các chứng khỏi. Vì trẻ em thuần dương vô âm, mà là dương khí non nớt đó thôi. Người không hiểu lẻ cho rằng “thuần dương là hữu dương, hơi một tí đã dùng hàng lương. Đó nói là “vô âm” mà lại phạt chân dương chẳng phải là làm bại cả âm và dương ư? Vả lại âm khí “thiên qúi” chưa thịnh, tướng hoà chuyên quyền, cho nên có bệnh là dễ phát nóng, dễ phát kinh. Hết thảy là do thuỷ suy huyết kém mà gân không được nuôi dưỡng. Tôi thấy ho từ rốn đua ngược lên, biết  khí khong còn ở chỗ cũ , tuy đờm từ ở tỳ ra, ho từ ở phế, nhưng không chữa ở Tỳ và Phế, mà chăm chăm chữa vào thận làm căn bản, dùng nhiều Quế, Phụ mới giữ được toàn. Người ta thường nói “trẻ em thuần dương, kiêng thuốc cay nóng” hay “trẻ em tạng phủ non nớt không thể dùng thuốc quá mạnh được hoặc “trẻ em không có phép bổ thận” là những lời không có bằng cứ. Người hiểu biết nghe thì trong bụng, phân vân; người không hiểu biết nghe thì yên trí là đúng, chết oan vô số. Nếu gặp bệnh nhi nào bẩm thụ kém, chứng hậu nặng như thế mà bỏ cách chữa này thì không còn cách nào khác nữa.

Lưu ý: Không được áp dụng bài thuốc để tự chữa bệnh, chúng tôi không chịu trách nhiệm. Nên hỏi ý kiến chuyên gia.

5/5 (1 Review)
Chia sẻ tới mọi người