Quai bị là gì?

Quai bị hay còn gọi là má chàm bàm là một bệnh liên quan tới tuyến nước bọt, khi phát bệnh thì sẽ được biểu hiện bằng việc sưng một hay nhiều tuyến nước bọt, thường gặp nhất là các tuyến ở vùng mang tai. Quai bị là một bệnh truyền nhiễm cấp tính gây ra bởi một loại virus ARN thuộc Rubulavirus trong họ Paramyxoviridae gây ra. Chúng phát triển làm sưng to tuyến nước bọt gây cảm giác đau rát khó chịu cho người bệnh. Bệnh thuộc vào loại bệnh lành tính nhưng lại có tính truyền nhiễm, thời gian lây nhiễm trong khoảng từ trước khi phát bệnh 2 ngày và sau khi các triệu chứng đã dừng hẳn 6 ngày. Bệnh thường bắt gặp ở trẻ em trong độ tuổi từ 2 đến 14 tuổi, bệnh thường kéo dài khoảng 12 – 24 ngày. Tuy là bệnh lành tính nhưng nếu không điều trị bệnh kịp thời thì bệnh có thể gây biến chứng ở trẻ nhỏ và khó kiểm soát bệnh.

Nguyên nhân

Bệnh quai bị là do virus thuộc họ Paramyxovidae gây ra với biểu hiện ban đầu của bệnh là viêm tuyến nước bọt. Bệnh quai bị rất dễ lây nhiễm và con đường lây nhiễm chính của nó là qua đường hô hấp. Trong trường hợp bệnh nhân đang mang virus quai bị khi bạn hắt hơi, nói chuyện hay ho virus quai bị có thể theo dịch của bệnh nhân bay ra ngoài không khí và đi vào cơ thể người hít phải chúng, ủ bệnh và phát bệnh ngay sau đó. Bởi nó lây nhiễm dễ dàng như vậy nên ngay cả việc bạn dùng chung bát đũa, cốc nước lọc hay chấm chung một bát nước mắm cũng có thể bị lây nhiễm bệnh quai bị.

Lên quai bị
Quai Bị

Nguy cơ mắc bệnh:

Đây là bệnh truyền nhiễm cấp tính nên chỉ cần bạn đang sống trong môi trường có người đang nhiễm virus quai bị thì đều có thể bị nhiễm bệnh. Bệnh quai bị thường bị ở trẻ em từ 2 đến 14 tuổi, đây là những độ tuổi đã tới lớp tới trường – nơi có tỉ lệ lây nhiễm cao nhất. Bởi bệnh có thể lây nhiễm qua đường hô hấp nên việc bệnh lây từ trẻ nhỏ sang người lớn là rất có thể, đặc biệt thời gian lây nhiễm bệnh còn bao gồm cả giai đoạn bệnh chưa bộc phát tới 2 ngày và sau khi ngừng tất cả các triệu chứng tới 6 ngày. Cần tìm hiểu và theo dõi để phòng và tránh bệnh quai bị nhất có thể.

Triệu chứng

Giai đoạn đầu của bệnh quai bị có thể khiến bạn lầm tưởng sang các bệnh thông thường khác với các triệu chứng: sốt nhẹ, người đau ê ẩm, lười ăn, kém ăn,… . Để nắm bắt được tình trạng bệnh thì cần theo dõi bệnh nhân trong khoảng thời gian 3 ngày vì sau 48h thì bệnh mới bắt đầu biểu hiện thành các triệu chứng cụ thể hơn:

  • Vùng mang tai có hiện tượng bị sưng phồng, ban đầu chỉ thấy sưng 1 bên nhưng cũng có thể sưng bên còn lại sau một vài ngày.
  • Cảm giác đau buốt mỗi khi bạn nhai nuốt cơm, thường vào thời gian này bệnh nhân nên ăn cháo để giảm đau nhức.
  • Đau lan rộng xuống họng, đau nơi góc hàm, cảm giác đau tăng khi ho, nuốt.
  • Toàn thân mệt mỏi, xuất hiện tình trạng tâm tính thay đổi, dễ cáu gắt.
  • Xuất hiện tình trạng đau mỏi cơ, lười vận động.

Bệnh quai bị có thể bị biến chứng thành các bệnh nguy hiểm hơn như viêm tinh hoàn và mào tinh hoàn, viêm buồng trứng, nhồi máu phổi hay viêm não, viêm màng não,… vì vậy nếu nghi ngờ bản thân đang nhiễm virus quai bị thì bệnh nhân cần tìm ngay tới bác sĩ để lấy lời khuyên và tìm phương hướng điều trị phù hợp.

Phương hướng điều trị

Khi bạn nghi ngờ mình đã mắc bệnh quai bị thì nên tìm ngay tới bác sĩ để thăm khám, tránh trường hợp tự tìm tới các nhà thuốc để mua thuốc bừa bãi. Đồng thời bạn có thể lưu ý thêm:

  • Cần cách ly bệnh nhân khỏi chốn đông người, ra ngoài nên đeo khẩu trang để tránh lây nhiễm cho người khác.
  • Nghỉ ngơi tại giường, hạn chế di chuyển nhất có thể.
  • Nên cho bệnh nhân uống nhiều nước, tuy nhiên đặc biệt không uống nước ép trái cây hay các đồ uống có gas, các đồ uống chứa nhiều acid đây là những đồ uống kích thích tuyến nước bọt phải làm việc gây đau đớn cho người bệnh.
  • Không để bệnh nhân ăn đồ ăn có thành phần là nếp như xôi hay bánh chưng, không để bệnh nhân ăn thịt gà bởi đây là những thực phẩm khiến vùng hàm trở nên sưng to hơn, cảm giác đau sẽ tăng nhiều hơn.
  • Trong thời gian bị bệnh nên tìm hiểu và nấu những món ăn ở dạng lỏng hay mềm, dễ nuốt, đồ ăn hạn chế hoạt động nhai.
  • Để tránh tình trạng sưng ngày một tăng thì nên để bệnh nhân tránh gió, tắm rửa nên sử dụng nước ấm, cần vệ sinh răng miệng sạch sẽ mỗi ngày.

Phòng bệnh quai bị:

Hiện nay nhờ vào những tiến bộ khoa học mà người ta đã tìm ra được những vacxin phòng bệnh và bệnh quai bị đã may mắn có vacxin tiêm phòng. Vacxin quai bị được kết hợp chung với cùng với vacxin sởi và rubella nên hiệu quả bảo vệ bệnh chỉ ở khoảng từ 90 – 95%, nhưng đừng lo bởi theo thông tin tôi tìm hiểu được thì sau khi tiêm phòng thì tình trạng bệnh nhẹ hơn hẳn và thời gian kéo dài bệnh chỉ trong vài ngày do trong cơ thể đã tạo được kháng thể phòng bệnh. Vì vậy nếu bạn chưa tiêm phòng vacxin này  thì hãy tìm ngay tới cơ sở y tế gần nhất để tiêm phòng nhằm bảo vệ bản thân cũng như bảo vệ mọi người xung quanh bạn.

Tuy nhiên cũng cần hạn chế tiếp xúc với người bệnh, không dùng chung đồ dùng cá nhân cũng như chén đũa đồ ăn của người bệnh, thay đổi phong tục dùng chung “bát mắm” để hạn chế các bệnh khác có thể lây truyền.

Xem thêm: Phình động mạch não, Nguyên nhân, Triệu chứng, Cách điều trị!

5/5 (1 Review)
Chia sẻ tới mọi người