Ghẻ là gì?

Ghẻ là một bệnh lây truyền do ký sinh trùng ghẻ gây nên, có tổn thương điển hình là luống ghẻ, mụn nước và những tổn thương thứ phát rất đa dạng ở những vị trí đặc biệt.

Ghẻ là một bệnh ngoài da khá phổ biến trong nhân dân (đứng sau bệnh nấm, chàm, viêm da mủ) nhất là trong điều kiện thiếu vệ sinh.

Nguyên nhân gây ghẻ?

Do ký sinh trùng Scabiei hominis gây nên (chủ yếu do ghẻ cái, ghẻ đực ít thấy).

Ghẻ cái tròn dẹt, nhìn thấy bằng mắt thường, như một điểm trắng di động. Ghẻ cái đào hang ở lớp sừng và đẻ trứng ở đó, trứng nở sau 8 – 14 ngày thành ấu trùng, lột xác 5 – 6 lần mới thành ghẻ trưởng thành. Chu kỳ từ trứng đến ghẻ trưởng thành 14 – 21 ngày. Ghẻ cái sống được 3 tháng, một ghẻ cái đẻ khoảng 50 trứng, như vậy sau 3 tháng 1 con ghẻ cái đẻ được hàng triệu con ghẻ khác.

Bệnh ghẻ!
Bệnh ghẻ!

Triệu chứng lâm sàng?

Bệnh ghẻ gặp ở mọi tầng lớp xã hội, thời gian ủ bệnh khoảng 10 ngày. thời kỳ toàn phát với các triệu chứng sau:

Tổn thương đặc hiệu là luống ghẻ và mụn nước:

Tổn thương đặc hiệu là luống ghẻ (đường hang) và mụn nước:

Đường hang dai 2 – 3 mm, ngoằn ngoèo hình chữ chi, hơi gợn lên mặt da, thường đi song song với các nếp gấp.

Ở đầu đường hang có một điểm gồ cao, một mụn nước (mụn trai) kích thước 1 – 2 mm (ghẻ cái thường nằm ở đây).

Vị trí đặc biệt:

Thường gặp tổn thương ghẻ ở kẽ ngón tay, nếp gấp cổ tay và bàn tay, cùi tay, bờ trước nách, quanh rốn, mông, đặc biệt chú ý có tổn thương ở thân dương vật của nam giới, và đầu vú ở nữ giới, ở gót chân trẻ em.

Ngứa tăng về đêm lúc đi ngủ

Do ghẻ cái đào hang ở lớp sừng, do các lông của ghẻ cái khi di chuyển hoặc do các chất đào thải, chuyển hóa của nó gây nên.

Tổn thương thứ phát

Do ngứa gãi gây nên vết xước, vết trợt, sẩn vẩy, mụn mủ, mụn nước kiểu eczema, đám viêm da nhiễm trùng, nhiều khi những tổn thương thứ phát này che lấp những tổn thương đặc hiệu.

Ghẻ nhiễm khuẩn có thể biến chứng gây viêm cầu thận cấp: bệnh nhân có sốt, phù chân, đái ít,nước tiểu đỏ.

Yếu tố dịch tễ

Trong gia đình có nhiều người bị bệnh tương tự như bệnh nhân (có tính lây lan trong gia đình và tập thể).

Chuẩn đoán bệnh?

Chẩn đoán quyết định dựa vào các triệu chứng sau

Tổn thương đặc hiệu (mụn nước, đường hang) ở vị trí đặc biệt.

Ngứa tăng về đêm lúc đi ngủ.

Yếu tố dịch tễ.

Bắt được cái ghẻ.

Chẩn đoán phân biệt

Sẩn ngứa do các loại côn trùng (do ruồi vàng, bọ chét): sẩn cục ở tay, chân, quanh thắt lưng, ngứa từng cơn.

Tổ đỉa: mụn nước ở rìa các ngón tay, rìa bàn tay, mụn nước sâu; bệnh thường liên quan đến yếu tố tiếp xúc hóa chất.

Điều trị bệnh ghẻ?

Nguyên tắc chung

Phát hiện sớm, điều trị sớm

Điều trị đồng loạt các thành viên (trong gia đình và tập thể) có bệnh giống như bệnh nhân.

  • Điều trị liên tục, tối thiểu từ 2 – 3 tuần.
  • Bôi thuốc ghẻ đúng phương pháp bôi diện rộng kiểu quang dầu từ cổ đến chân, trước khi đi ngủ.
  • Không dùng các thuốc DDT, TNT… điều trị ghẻ vì gây nhiễm độc.
  • Điều trị kết hợp dự phòng: luộc quần áo, phơi chăn màn, chiếu, tổng vệ sinh hàng ngày.

Điều trị cụ thể?

Điều trị tại chỗ

Đối với ghẻ đơn giản, không có biến chứng, bôi một trong số các thuốc sau:

  • DEP (Diethyl Phtalat)
  • Dầu benzin benzoat 30%.
  • Kem kwell, kem eurax.

Các thuốc trên bôi diện rộng (từ cổ xuống chân), bôi kín hết diện tích cơ thể, bôi mỏng, trước khi đi ngủ, liên tục 15 – 20 ngày.

Điều trị toàn thân

Dùng thuốc an thần, chống ngứa, chống viêm da.

Peritol 4 mg x 2 viên/ ngày x 10 ngày.

Đối với trẻ em cho siro dimedrol 1‰ ngày 2 thìa cà phê sáng, tối.

Nếu có nhiễm trùng hoặc viêm da phải điều trị kết hợp:

Toàn thân dùng kháng sinh: Ampixilin 0,5g x 3 viên/ ngày x 7 ngày.

Hoặc   erythromyxin 0,5g x 3 viên/ ngày x 7 ngày.

Tại chỗ bôi thuốc sát khuẩn hoặc các kem kháng sinh.

Phòng bệnh ghẻ?

Thường xuyên giáo dục ý thức phòng bệnh ngoài da, khi có biểu hiện bệnh ghẻ cần khám và điều trị ngay.

Quản lý tốt, tổ chức điều trị hàng loạt, ngăn chặn kịp thời lây lan trong tập thể.

Vệ sinh, phơi quần áo, chăn màn.

Vệ sinh cá nhân.

5/5 (1 Review)
Chia sẻ tới mọi người