Mầm bệnh

Là ký sinh trùng Amip, chu kỳ sống của amip chia 2 thời kỳ: thời kỳ hoạt động và thời kỳ nghỉ (kén). Tuy vậy, nó có thể chuyển từ dạng hoạt động sang dạng nghỉ hoặc ngược lại tùy theo điều kiện dinh dưỡng của môi trường trong cơ thể vật chủ.

Nguồn bệnh

Là người bệnh (cả thể cấp và mạn) và người lành mang trùng thải kén amip theo phân.

Đường lây

Lây qua đường tiêu hóa do thức ăn, nước uống nhiễm kén amip.

Bên Lỵ Amip, Nguyên nhân, Triệu chứng, Phương pháp điều trị!
Bên Lỵ Amip, Nguyên nhân, Triệu chứng, Phương pháp điều trị!

Triêu chứng lâm sàng

Lỵ amip cấp tính

Ủ bệnh: kéo dài từ 1-2 tuần cho tới 3 tháng

Khởi phát: có thể có các triệu chứng: mệt mỏi, chán ăn, đau bụng…. Bệnh nhân thường không  sốt hoặc sốt rất nhẹ.

Toàn phát: đặc trưng là Hội chứng lỵ.

Hội chứng lỵ gồm 3 triệu chứng chủ yếu là:

  • Đau quặn bụng: bệnh nhân lỵ amip thường đau bụng quặn từng cơn ở vùng hố chậu phải. Ở những trường hợp bệnh kéo dài có thể thấy đau cả vùng 2 hố chậu
  • Mót rặn và đi ngoài “giả”:  cảm giác mót rặn sau mỗi cơn đau quặn, đi ngoài phải rặn nhiều. Ở bệnh nhân lỵ amip thường thấy đi ngoài “giả” tức là rất mót đi ngoài nhưng lại không có phân, khác với  lỵ trực khuẩn mót đi ngoài thì thường ít nhiều đều có phân.
  • Đi ngoài nhiều lần, phân nhầy máu: Số lần đi ngoài ở bệnh nhân lỵ amip thường từ 4-10 lần/ngày. Lúc đầu phân thường lỏng, có bã phân nhưng những ngày sau phân chỉ còn nhầy trong như nhựa chuối và máu. Nhầy và máu ở phân bệnh nhân lỵ amip thường riêng rẽ chứ không hòa lẫn với nhau như ở lỵ trực khuẩn.

Lỵ amip mạn tính

Lỵ amip cấp tính thường kéo dài 4-6 tuần, nếu không được điều trị đặc hiệu thì sẽ chuyển sang mạn tính. Sau thời kỳ cấp tính dù không được điều trị bệnh nhân cũng cảm thấy đỡ dần, số lần đi ngoài giảm dần như có xu hướng khỏi. Tuy vậy bệnh vẫn diễn biến âm ỉ mạn tính và sẽ có những đợt tái phát cấp tính… Lỵ amip mạn tính có thể kéo dài tới 10 năm hoặc lâu hơn nữa.

Tiến triển, Biến chứng

Thủng ruột, viêm phúc mạc

Sa trực tràng

Viêm gan, áp xe gan do amip

Áp xe phổi, ápxe não do amip…

Chẩn đoán

Lỵ trực khuẩn: đều có hội chứng lỵ nhưng bệnh lỵ trực khuẩn thường diễn biến cấp tính với hội chứng nhiễm trùng nhiễm độc rõ. Đau toàn bộ khung đại tràng đặc biệt là đại tràng xích ma và trực tràng, đi ngoài nhiều lần, phân máu nhầy lẫn lộn, loãng  như nước rửa thịt….

Điều trị

Các thuốc diệt amip

Metronidazol: liều 25-30mg/kg/ngày, trong 10 ngày.

Thuốc và biện pháp điều trị kết hợp

Các thuốc giảm đau và băng niêm mạc ruột: Atropin, Nospa, Smecta….

Dự phòng

Vệ sinh ăn uống tránh để lây nhiễm kén amip vào  thức ăn, nước uống.

Xử lý phân, tuyệt đối không dùng phân tươi bón rau quả.

Khi dùng rau quả tươi phải rửa sạch có thuốc sát trùng hoặc có thể xử lý bằng tia cực tím để diệt kén amip.

Điều trị những người mang kén amip bằng Metronidazol.

5/5 (1 Review)
Chia sẻ tới mọi người