Liệt mặt ngoại biên là gì?

Liệt mặt ngoại biên là tình trạng các dây thần kinh số 7 bị tổn thương hoặc gặp trục trặc làm chèn ép dây thần kinh gây triệu chứng liệt nửa mặt hoặc liệt toàn bộ gương mặt có thể gây mất hoạt động của các cơ hoặc mất cảm giác trên mặt. Biểu hiện điển hình của bệnh là tình trạng gương mặt bị mất cân đối, một bên mặt bị mất nếp nhăn và không thể cử động, mã dần xệ xuống. Có nhiều nguyên nhân gây ra Liệt mặt ngoại biên có thể kể đến như: trời tiếp chuyển lạnh đột ngột, bị nhiễm các loại virus làm phá hủy hệ thần kinh, hay là di chứng của một số căn bệnh khác gây ra. Liệt mặt ngoại biên thường khởi phát đột ngột không báo trước, bệnh có thể gặp ở bất kì độ tuổi nào tuy nhiên theo thống kê cho thấy bệnh thường xảy ra ở độ tuổi dưới 15 và trên 60 tuổi. Bệnh có thể kéo dài trong khoảng 2 đến 6 tuần nhưng trong một số trường hợp bệnh có thể trở nặng và cần đến sự can thiệp của phẫu thuật.

Nguyên nhân

Nguyên nhân chủ yếu gây nên liệt mặt ngoại biên là tình trạng dây thần kinh số 7 bị chèn ép hoặc xảy ra tình trạng viêm làm mất khả năng hoạt động của nó. Có thể kể đến một vài nguyên nhân gây chèn ép dây thần kinh như:

  • U não chèn ép dây thần kinh.
  • U ở cầu não hay góc cầu tiểu não.
  • U màng não ở nền sọ.
  • Biến chứng thần kinh từ u vòm họng.
  • Do di chứng của các lần sang chấn, tai nạn, té ngã, đụng giập,… .
  • Viêm màng não, viêm rễ dây thần kinh, do viêm nhiễm,… .
  • Một số biến chứng của viêm tai cấp tính, viêm tai mạn tính, viêm tuyến mang tại hay viêm xương đá làm tác động tới dây thần kinh số 7 gây liệt mặt ngoại biên.
  • Liệt dây VII ngoại biên do nhiệt độ môi trường giảm xuống thấp đột ngột.
  • Nhiễm virus hếp simplex type I trong dịch nội mô thần kinh và cơ sau tai.
  • Người tiếp nhận vacxin cúm trong mũi tiêm đã bất hoạt.
Liệt mặt ngoại biên, Nguyên nhân, Triệu chứng, Phương hướng điều trị!
Liệt mặt ngoại biên, Nguyên nhân, Triệu chứng, Phương hướng điều trị!

Những người có nguy cơ mắc bênh:

Bệnh có thể xảy ra ở cả nam và nữ, ở mọi lứa tuổi tuy nhiên theo thống kê thu được từ các bệnh viện cho thấy tỉ lệ mắc bệnh liệt mặt ngoại biên là trong độ tuổi dưới 15 tuổi và trên 60 tuổi. Không chỉ vậy các yếu tố bên ngoài cũng có thể làm tăng khả năng mắc bệnh:

  • Stress và căng thẳng quá lớn.
  • Có tiền sử mắc bệnh hoặc đang bị đái tháo đường.
  • Bệnh nhân đang trong thời kỳ mang thai.

Triệu chứng:

Triệu chứng điển hình của bệnh là làm mất cân đối hai bên mặt, một bên mặt có tình trạng bị liệt mất dần nếp nhăn và không thể cứ động, sau một thời gian má sẽ xệ xuống ảnh hưởng trực tiếp tới tính thẩm mỹ. Các hành động yêu cầu đến sự hoạt động của các cơ trên khuôn mặt không thể hoạt động như hành động nhăn chắn, cau mày, chu môi, cười nhe răng, phồng má,… hay ngay cả việc nhắm kín mắt cũng không thể làm được. Một số triệu chứng điển hình khác:

  • Nhân trung và miệng có xu hưỡng lệch sang bên lành.
  • Giảm khả năng tiết nước mắt, mất dần cảm giác ở ống tai ngoài.
  • Vị giác bị giảm đến 2/3 phần lưỡi bên liệt.
  • Mồm bị méo.
  • Mất khả năng kiểm soát nhấp nháy mắt phía bên bị liệt.
  • Nói hay bị liu lưới hay chảy nước dãi.
  • Đau ở trong hoặc sau tai.
  • Mẫn cảm với âm thanh xung quanh.
  • Khó ăn uống.
  • Xuất hiện tình trạng trầm cảm, tự ti.

Phương hướng điều trị

Hiện tại, đa số các cách điều trị liệt mặt ngoại vi là dùng thuốc:

  • Thuốc chống viêm: dùng thuốc corticosteroid trong vài ngày có thể gúp giảm viêm và phù nề trong ống xương mà dây thần kinh số 7 đi qua.
  • Thuốc chống virus: các thuốc chống virus được sử dụng như acyclovir và famciclovir góp phần hạn chế hoặc làm giảm tổn thương dây thần kinh nếu nguyên nhân gây bệnh là do virus gây ra.
  • Massage: phương pháp điều trị từ việc massage có thể giúp ngăn ngừa tình trạng co cứng vĩnh viễn các cơ bị liệt trước khi chúng có cơ hội phục hồi.
  • Xoa bóp bấm huyệt hay châm cứu cũng là một liệu pháp được lựa chọn để điều trị bệnh.

Chế độ sinh hoạt phù hợp:

Để hạn chế diễn biến nghiêm trọng của liệt mặt ngoại vi thì bệnh nhân phải tuân thủ đúng hướng dẫn của bác sĩ, thăm khám định kỳ để nắm bắt được tình trạng sức khỏe cũng như diễn biến của bệnh để tìm được hướng điều trị phù hợp nhất.

Thay đổi chế độ dinh dưỡng cho người bệnh:

  • Hạn chế cho bệnh nhân sử dụng quá nhiều thực phẩm chứa nhiều chất béo , nước có gas, chất có cồn, thực phẩm có nhiều axit amin arginine, các thực phẩm có ngũ cốc tinh chế.
  • Luôn có chế độ ăn khoa học đảm bảo sức khỏe cho bệnh nhân.

Xem thêm: Bại não trẻ em, Nguyên nhân, Triệu chứng, Phướng hướng điều trị!

5/5 (1 Review)
Chia sẻ tới mọi người